{"id":30102,"date":"2024-04-23T19:05:05","date_gmt":"2024-04-23T17:05:05","guid":{"rendered":"https:\/\/languagecentre.sun.ac.za\/ukujonga-emva-ngosuku-lwenkululeko-ulwimi-ukuvakalisa-izimvo-kunye-noxanduva\/"},"modified":"2024-11-22T12:59:29","modified_gmt":"2024-11-22T10:59:29","slug":"ukujonga-emva-ngosuku-lwenkululeko-ulwimi-ukuvakalisa-izimvo-kunye-noxanduva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/ukujonga-emva-ngosuku-lwenkululeko-ulwimi-ukuvakalisa-izimvo-kunye-noxanduva\/?lang=xh","title":{"rendered":"Ukujonga emva ngoSuku lweNkululeko: Ulwimi, ukuvakalisa izimvo kunye noxanduva"},"content":{"rendered":"<section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-6 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-shop_single wp-image-29983\" src=\"https:\/\/languagecentre.sun.ac.za\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti-600x400.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti-600x400.jpg 600w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti-300x200.jpg 300w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti-420x280.jpg 420w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/freedom-grafitti.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_col-sm-6 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p>USpiderman watsho kanye ngqo apho kufele khona ithole xa wayesithi &#8220;ngamandla amakhulu kuza uxanduva olukhulu&#8221;. Kukwanjalo ke nangenkululeko, njengoko uEleanor Roosevelt watsho ngokufanelekileyo: Inkululeko iza noxanduva.<\/p>\n<p>Ngelixa sisadla amazimba, sifunda kwaye siphumelela (kwaye, ke, ngamanye amaxesha, sicenga ubomi) kuMzantsi Afrika wentando yesininzi, onentlaninge yeelwimi, sikwanalo noxanduva lokuzamazamana nokuqonda umba wenkululeko kunye noxanduva oluza nenkululeko yokwenene, ingakumbi xa sicamngca ukuba luthethe ntoni na kuthi uSuku lweNkululeko, olubhiyozelwa ngomhla wama27 kuTshazimpuzi.<\/p>\n<\/div><\/div><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p><strong>Inkululeko yokuvakalisa izimvo<\/strong><\/p>\n<p>NgokweArticle 19, engumbutho wamazwe ngamazwe ongulowo ugxile ekuqwalaselweni kwenkululeko yokuvakalisa izimvo, \u201cinkululeko yokuvakalisa izimvo yenza ukuba kubekho iingxoxo, yakha ukuqonda, kwaye yandisa ulwazi lukawonkewonke\u201d. Thina njengeZiko leeLwimi siyanqwala ngakoku: Ukukwazi ukwabelana ngezimvo kunye nolwazi ngokungabambi gazi kusenza sonke sibe nokuloleka engqondweni kwaye oku kunceda uluntu lwethu ukuba luphumelele.<\/p>\n<p>Njengabemi boMzantsi Afrika kunamhlanje nje kwilizwe lethu sixhamla kwiinkululeko eziluthotho ezalwelwa nzima, ingakumbi inkululeko yokunxibelelana ngolwimi lwethu lweenkobe okanye ulwimi esilukhethayo. Ngaphezu koko, kukho indawo yamazwi amaninzi kunye nezimvo ezininzi \u2013 indawo apho zinokumanyelwa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ithetha ntoni inkululeko kuthi kwiZiko leeLwimi leYunivesithi yaseStellenbosch (SU)?<\/strong><\/p>\n<p>Kuthi njengeZiko, inkululeko asiyongcamango nje ekhiwe emoyeni; koko ngumgaqo osisikhokelo obumba intsebenziswano yethu nehlabathi elisingqongileyo kunye nendlela esijongana nayo nenkqubo yokufunda nokufundisa. Iqala ngenkululeko yokuthetha \u2013 ilungelo elisisiseko sokuvakalisa iingcinga, iimvakalelo kunye nezimvo zethu ngolwimi esilukhethayo. Kwiimodyuli, iindibano zocweyo kunye nezifundo ezimfutshane esizinikezelayo, sizama ukuvula iindawo apho abathathinxaxheba baziva bekhululekile kwaye bekhuselekile ukuvakalisa izimvo zabo ngokunyanisekileyo, ukubuza imibuzo, kunye nokuzibandakanya kwingxoxo enentsingiselo nabo babangqongileyo. Sikwazama kananjalo ukuyila iindawo ezinjalo kwikhampasi iphela ngeelwimi zethu neenkonzo zokutolika.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-6 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p><strong>Ubuchule bokuyila<\/strong><\/p>\n<p>Inkululeko ikwabandakanya inkululeko yokuyila ngobuchule \u2013 ukuphonononga iinkalo ezintsha zolwimi, ulingo ngeendlela ezahlukeneyo zokuvakalisa izimvo kunye nokuqinisekisa ukuba imigaqo yolwimi lwemveli ayityhalelwa ngaphandle. Siyabakhuthaza abo sisebenzisana nabo \u2013 abafundi, abathathinxaxheba singabalibalanga ke abaxhamlizinkonzo \u2013 ukukhulula iintelekelelo zabo nokusebenzisa amandla olwimi ukudlulisela iimbono namava abo awodwa, nokuba kungesiXhosa, isiAfrikansi, isiNgesi okanye uLwimi lweZandla loMzantsi Afrika.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vc_col-sm-6 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-shop_single wp-image-30025\" src=\"https:\/\/languagecentre.sun.ac.za\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/umbrellas-original-600x400.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/umbrellas-original-600x400.jpg 600w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/umbrellas-original-300x200.jpg 300w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/umbrellas-original-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/umbrellas-original-420x280.jpg 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<\/div><\/div><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p>Inkululeko ayikokungabikho kwamagingxigingxi angaphandle nje kuphela kodwa nobukho bokuvumela iimeko zokuyila ngobuchule ezisivumela ukuba siqonde kwaye sibonakalise amandla ethu apheleleyo. Oku kuthetha ukuba kufuneka sidale iimekobume ezibandakanyayo apho izimvo neelwimi ezahlukeneyo zingaviwa nje kwaye zibonwe, kodwa zamkelwe. Ikhokelisa ukukhulisa nokukhuthaza inkcubeko yonyamezelwano nentlonipho, nokukhuthaza ufikelelo olungenamkhethe kumathuba kunye neziseko, hayi nje kancinci xa kuthethwa ngolwimi \u2013 ngokukodwa ingqondo engokubhekisele kwintlaninge yeelwimi. E-SU kwanakwiZiko leeLwimi, oku umzekelo kubonakalisa ukufikelela kwiinkonzo zokutolika ngexesha lezifundo kunye nethuba lokuva iilwimi ezininzi, iilwimi zasekhaya nezamazwe ngamazwe, zisetyenziswa ngokukhululekileyo ekhampasini nakwiindawo esihlala kuzo.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ulangazelelo lomntu olukhulu<\/strong><\/p>\n<p>Ingcamango ngenkululeko iqulethe kuyo ulangazelelo lwethu olusisiseko lokuzimela njengabantu, isidima kunye nokuzichaza ukuba ungubani na. Ngumgaqo oguquguqukayo nophuhlayo osembindini wamava ethu singabantu, inkqubelaphambili, ubulungisa kunye nokunqwenela ihlabathi elinobulungisa nelilinganayo. Ihlabathi apho zonke izimvo zinokumanyelwa, kwaye onke amabali anokubaliswa kwaye axatyiswe. Ngamafutshane \u2013 ilizwe elinentlaninge yeelwimi kunye neenkcubeko ezininzi.<\/p>\n<p>Zibandakanye nathi kwiZiko leeLwimi njengoko sisamkela amandla enguqu olwimi nokufunda kwizimvo okwenene abo basingqongileyo, ekhampasini, kumagumbi ethu okufundela nasemakhayeni ethu \u2013 kwanangenkululeko.<\/p>\n<p>Yiva inkululeko!<\/p>\n<p>\u2013 ibhalwe nguEster van der Vyver, uguqulo lolwimi lwenziwe nguXolela Benayo<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"g-cols wpb_row  type_default valign_top vc_inner\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"USpiderman watsho kanye ngqo apho kufele khona ithole xa wayesithi &#8220;ngamandla amakhulu kuza uxanduva olukhulu&#8221;. Kukwanjalo ke nangenkululeko, njengoko uEleanor Roosevelt watsho ngokufanelekileyo: Inkululeko iza noxanduva. Ngelixa sisadla amazimba, sifunda kwaye siphumelela (kwaye, ke, ngamanye amaxesha, sicenga ubomi) kuMzantsi Afrika wentando yesininzi, onentlaninge yeelwimi, sikwanalo noxanduva lokuzamazamana nokuqonda umba wenkululeko kunye noxanduva oluza nenkululeko yokwenene,...","protected":false},"author":4,"featured_media":30001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[176,303],"tags":[2658,490,2065,1374,210],"class_list":["post-30102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-recent-news-xh","category-iinkonzo-zezeelwimi-nezonxibelelwano","tag-democracy-xh","tag-freedom-day-xh","tag-inkululeko","tag-multilingual-mindset-xh","tag-multilingualism-xh"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30102"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30125,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30102\/revisions\/30125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zone.ladybugdigital.co.za\/taalsentrumdebug2025\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}